عشایر ایل سنگسر

عشاير ايل  سنگسر

مهدیشهر ( سنگسر سابق) یکی از شهرستانهای استان سمنان است . این شهرستان مرکز عشایر ایل سنگسری است که قدمت آن بر اساس اسناد و مدارک تاریخی به قبل از میلاد مسیح می رسد . سنگسریها از فرزندان اولین دسته آریائیها هستند که به سرزمین ایران آمده که هنوز پس از گذشت هزاران سال با وجود تحولات بیشمار در این سرزمین ، گویش دیرین خود را از آمیختن با واژه های بیگانه حفظ کرده اند.

عشایر سنگسری یکی از طولانی ترین کوچ های فصلی جهان را دارا می باشد . طول کوچ برخی از رده های آنان به حدود ۱۵۰۰ کیلومتر در سال (از ییلاق به قشلاق و بالعکس ) می رسد . نحوه کوچ این عشایر با سایر ایالات کشور متفاوت است. خانوارهای عشایر سنگسری در دوره قشلاق در شهر مهدیشهر ( یکی از شهرستانهای استان سمنان) استقرار می یابند.

این شهر زیبای عشایری ، پایگاه ایل عشایر سنگسری محسوب می شود . خانوارهای خیل خون ( عشایر کوچنده ) از اواسط خرداد ماه به ییلاقات کوچ می کنند و در پایان دوره ییلاقی و اواخر شهریور به مهدیشهر باز می گردنند . در دوره قشلاق شبانان و مردان عشایر ، گله ها را به مراتع گرمسیری که با محل سکونت خانوار صدها کیلومتر فاصله دارد کوچ می دهند .

ویژگیهای خاصی که عشایر سنگسری را از سایر عشایر متمایز می سازد برخی از آنها عبارتند از :

۱-تنوع تولید در فرآورده های شیری ( حدود 80 فرآورده لبنی)

۲- بهره برداری مطلوب از مراتع و استفاده تناوبی از چرا در مراتع ( خصوصا ییلاق)

۳- دارای نژاد دامی متناسب با وضعبت جغرافیایی تحت قلمرو خود و کیفبت گوشت عالی نژاد دام سنگسری

۴- سکونت خانوارها در دوره قشلاقی در شهر مهدیشهر و برخورداری از امکانات آموزشی ، رفاهی ، خدماتی ، زیر بنائی و …

برنارد هوکار عضو انجمن ابرانشناسی فرانسه در تهران موفقیت این عشایر و در چگونگی تحول آنان از اهالی یک شهر کوچک به توانگرین و نیرومند ترین دامداران ناحیه البرز مرکزی و خاوری مهم دانسته ، آنکه دامدارانی بسیار ماهرند فنون سنتی را نیک می شناسند به گله های خویش خوب میرسند افراد خود را از نزدیک زیر نظر دارند و خود نیز بیدریغ کار می کنند.

 

عشایر ایل سنگسری که قدمتی سه هزارو چهار صد ساله دارند و خاستگاه آنان مهدیشهر(سنگسر) می باشد، برای زندگی روز مره خود به آزمون و خطاهایی دست زدند و تجربیاتی ارزنده کسب کردند که در تمامی موارد به بهترین ها رسیدند. زندگی عشایر ایل سنگسری روزمَرگی نبوده بلکه به دنبال ایده آل هایی بودند که زندگی آنان را متحول کند وهنوزهم ادامه دارد. همانطوری که به مراتع اطراف بسنده نکردند و ازاین سوی رشته کوههای طالقان تا آن سوی کویر طبس گله خود را برای تالیف بهتر می برند نشان از پویایی و کسب تجربیات جدید و قانع نبودن به تجربیات گذشته است که دوست دارند هر روز بر کاستی های روزگار خود غلبه کنند  .

 حکایت این قوم  از دقت عمل مردان و حسن سلیقه زنان سرچشمه می گیرد وبرای  یافتن بهترین تجربه ها  هزینه  هایی هم داده اند چه  از نظر مالی و چه جانی ولی حاصل این تلاشها ساختن انسانهایی متفکر و مدیرانی پرتوان ومردانی مخترع  و زنانی مبتکر   بوده که در کل کشور خالصانه خدمت می کنند.

فرهنگ ایل سنگسری سرشارازعشق و محبت وانسان دوستی به همراه مهمان نوازی می باشد که زبانزد خاص وعام است.